1. เห็ดเป๋าฮื้อ 1    ถ้วย
2. เห็ดฟาง 1/2     ถ้วย
3. เห็ดหูหนู 1/2 ถ้วย
4. วุ้นเส้นแช่น้ำตัดแล้ว 1 ถ้วย
5. พริกขี้หนูสด 5 เม็ด
6. พริกขี้หนูแห้ง 5 เม็ด
7. คื่นช่าย 2 ต้น
8. เต้าหู้ขาว 2 ก้อน
9. ซีอิ้วขาว 3 ช้อนโต๊ะ
10. มะนาว 6–7 ผล
11. น้ำตาลปี๊บ 1 ช้อนโต๊ะ
12. มะขามเปียก 1 ช้อนโต๊ะ
13. ผักกาดหอม
14. ใบสาระแหน่
15. พริกแห้ง

วิธีทำอาหารเจยำวุ้นเส้นแสนอร่อย

1. ลวกวุ้นเส้นพอนิ่มแล้วตัดเป็นท่อน
2. ฉีกเห็ดเป๋าฮื้อเป็นฝอย ลวกน้ำร้อนให้สุกแล้วหั่นเห็ดหูหนูหนาๆ ลวกน้ำร้อนให้สุก ฝานเห็ดฟางเป็นชิ้นๆ ตั้งรวนไฟเหยาะเกลือนิดหน่อย
3. ตัดคึ่นช่ายเป็นท่อนๆ
4. เอาน้ำมะขามเปียกน้ำตาลปี๊บ และซีอิ้วผสมรวมกันตั้งไฟให้เดือดชิมดูให้ได้ 3 รส
5. ยีเต้าหู้ขาวให้ละเอียด ตั้งรวนบนไฟจนเหลืองนวล
6. โขลกพริกขี้หนู เอาพริกแห้งที่แกะเม็ดและไส้ทิ้งทอดรวมกับพริกขี้หนูจนกรอบ โขลกให้ละเอียดเมื่อเตรียมได้ทั้งหมดแล้ว ก็นำเอาเห็ดทั้งหมดคลุกในวุ้นเส้นพร้อมด้วยพริกขี้หนู พริกแห้ง และใส่น้ำสามรส มะนาว ชิมรสตามชอบใจ แล้วใส่ใบคึ่นช่าย จากนั้นใส่ภาชนะที่รองด้วยผักกาดหอม โรยหน้าด้วยใบสาระแหน่

อาหารเจ : ข้าวต้มเห็ดหูหนูเจ

เครื่องปรุง

เห็ดหูหนูดำ

ซีอิ๊วขาว

วิธีทำ

1. ล้างเห็ดหูหนูให้สพอาดหลายๆน้ำ ใช้มีดเล็กๆ เฉลือนรากแข็งๆ ทิ้งไป แช่เห็ดในน้ำสักพักเพื่อให้เห็ดนิ่มกำลังดี

2. ต้มน้ำซุปผักเคี่ยวให้ข้น พอเดือดใส่ข้่าวลงต้ม ใส่ผักใส่พุทธาจีนลงไปใช้ไฟแรง

3.พอเดือดใ่เห็ดหูหนูใช้ไฟอ่อนเคี่ยวจนข้าวและเห็ดจนนุ่มเสิร์ฟได้ ใส่ซีอิ้วได้ตามใจชอบ

ส่วนประกอบ

เต้าหู้ขาวแข็งหั่นเป็นชิ้นสี่เหลี่ยมลูกเต๋า                 2                แผ่น

สาหร่ายทะเล                                                         1/4            แผ่น

เห็ดหอมแช่น้ำหั่นเป็นชิ้นพอคำ                               5                ดอก

น้ำตาลทราย                                                            1                ช้อนชา

ซีอิ๊วขาว                                                                   1                ช้อนโต๊ะ

น้ำเปล่า                                                                    5               ถ้วยตวง

คนอร์ ซุปรสเห็ดหอมก้อน                                         2                ก้อน

พริกไทยป่น                                                              1/2             ช้อนชา

วิธีทำ

นำน้ำตาลใส่หม้อตั้งไฟให้พอเดือด ใส่เต้าหู้ เห้ดหอม น้ำตาล ซีอิ๊วขาว และ ตนอร์ ซุปรสเห็ดหอมก้อน ตุ๋นไฟอ่อนๆประมาณ 30 นาที ฉีกสาหร่ายทะเลใส่ยกลง ตักใส่ถ้วยโรยพริกไทยป่นพร้อมเสิร์ฟ

กะหล่ำปลี น้ำหนักหัวประมาณ 600 กรัม            1                หัว

เห็ดหอมแห้งแช่น้ำจนนุ่ม                                    7                ดอก

ฟองเต้าทอดหั่นเป็นชิ้นพอคำ                              3                 แผ่น

ซีอิ๊วขาว                                                              2                 ช้อนโต๊ะ

คนอร์ ซุปรสเห็ดหอมก้อน                                    1                  ก้อน

น้ำ                                                                        6                 ถ้วย

น้ำมันพืชสำหรับทอดกระหล่ำปลี

วิธีทำ

1. กะหล่ำปลีผ่าครึ่งหัวพักไว้ เห็ดหอมตัดเอาก้านแข็งออกใส่ถ้วยเตรียมไว้

2. นำน้ำมันใส่กะทะ พอร้อนใส่กะหล่ำปลีทอดจนเหลืองตักใส่จานพักไว้

3. ตักน้ำมันออกให้เหลือประมาณ 3 ช้อนโต๊ะ จากนั้นจึงใส่เห็ดหอมลงผัดพอหอม ใส่คนอร์ ซุปรสเห็ดหอมก้อนคนให้ละลาย ลดเป็นไฟอ่อ เคี่ยวนานประมาณ 1/2 ชั่วโมง หรือจนกะหล่ำปลีสุกนุ่มและน้ำต้มงวดลงปิดไฟ ตักใส่จานเสิร์ฟร้อนๆ

อาหารเจ

อาหารเจ : ฟักต้มมะนาวดองเจ

เครื่องปรุง

ฟักเขียว                  3     ลูก

มะนาวดอง              4     ลูก

เห็ดฟาง                   ครึ่ง   ลูก

ซอสภูเขาทอง

วิธีทำ

1. ปอกเห็ดฟาง ผ่าซีก ปอกฟักเขียว หั่นชิ้นใหญ่ๆ ใส่ลงในหม้อ ใส่น้ำให้ท่วมเห็ด และฟักเขียว

2. มะนาวดองผ่าซีก แกะเม็ดออก นำลงต้มด้วย พอมะนาวดองสุก บี้ให้ละเอียด พอน้ำเดือดใส่ซอส ชิมรสดูให้พอดี ถ้ามะนาวดองไม่เปรี้ยว ยกลงจากเตา เสริมรสด้วยมะนาวสดประมาณ 2 ลูก ชิมรสดูให้พอดี

เครื่องปรุง

หู่กี่ (เหยื่อเต้าหู้) ฟองเต้าหู้ อย่างละ               1            แผ่น

ใบกะหล่ำปลีลวกสุก                                        1             หัว

ผักกาดดองเปรี้ยวซอย                                    1/4        ถ้วย

ผักกาดดองเค็มซอย                                       1/4         ถ้วย

หน่อไม้ซอยเป็นเส้น                                       1/4          ถ้วย

แครอทหั่นเป็นเส้น                                          1/4          ถ้วย

เห็ดหอมแช่น้ำให้นุ่มซอย                                2              ดอก

เห็ดหูหนู ชีชวงไฉ่หั่นฝอย อย่างละ                1/4          ถ้วย

เกลือป่น 1/2 ช้อนชา น้ำซุปผัก                       2              ถ้วย

วิธีทำ

1. ผสมผักกาดดองเปรี้ยวกับเห็ดหอมเข้าด้วยกัน พักไว้

2. ผสมผักกาดดองเค็ม หน่อไม้ครึ่งหนึ่ง แครอท เข้าด้วยกัน พักไว้

3. ผสมหน่อไม้ที่เหลือ เห็ดหูหนู ชีฉวงไฉ่ เข้าด้วยกัน พักไว้

4. ตัดแกนใบกะหล่ำปลีออก วางบนจาน ใส่ส่วนผสมข้อ 1 ตรงกลาง ประมาณ 2 ช้อนโตีะ พับหัวท้าย ห่อให้แน่น นำหูกี่มาตัดเป็นแผ่นขนาด 5×6 นิ้ว พรมน้ำให้นิ่ม ใส่ส่วนผสมข้อที่ 2 ตรงกลาง ประมาณ 2 ช้อนโต๊ะ พับหัวท้าย ห่อให้แน่นพักไว้

5. พรมน้ำฟองเต้าหู้ให้นิ่ม ตัดขนาด 5×6 นิ้ว ใส่ส่วนผสมข้อที่ 3 ตรงกลาง ประมาณ 2 ช้อนโต๊ะ หับห้ัวท้ายห่อให้แน่นพักไว้

6. ใส่น้ำซุปลงในหม้อ ตั้งไฟ ใส่เกลือ นำเปาะเปี๊ยะที่ห่อไว้แต่ละชนิด เคี่ยวไฟอ่อนๆ จนนุ่ม ปิดไฟ เสิร์ฟ

เครื่องปรุง

เต้าหู้หลอดหั่นชิ้นสี่เหลี่ยม               1                 หลอด

เห็ดเข็มทอง                                     100           กรัม

ซีอิ๊วขาว                                           1                  ช้อนโต๊ะ

น้ำซุปผัก                                          1 1/2          ถ้วย

วิธีทำ

1. ใส่น้ำซุปลงในหม้อ ตั้งไฟกลางพอเดือด

2. ใส่เต้าหู้ ลดไฟอ่อน พอเดือดใส่เห็ดเข็มทอง ปรุงรสด้วยซีอิ๊วขาว เดือดอีกครั่ง ยกลง ตักใส่ชาม แต่งด้วยผักชีฝรั่ง

ต้มข่าเห็ดเจ

สูตรอาหารเจ : ต้มข่าเห็ดเจ

ส่วนผสม

เห็ดหอมหรือเห็ดฟาง           2           ถ้วย

มะพร้าว                                 1/2       กิโลกรัม

มะนาว                                   1            ผล

พริกขี้หนูนก                         5-6        เม็ด

ผักชี                                      1             ต้น

ข่าอ่อนๆ                               1              แง่ง

ใบมะกรูด                             2-3         ใบ

เกลือ                                    1 1/2      ช้อนชา[ไม่รู้จำนวนตัวอักษรสูงสุด]

วิธีทำ

เอาเห็ดหอมแช่น้ำพอนิ่ม

มะพร้าวคั้นกะทิ 2 ถ้วย ขึ้นตั้งไฟ

พอเดือดหั่นข่าเป็นแว่นๆ ฉีกใบมะกรูดใส่ลงหม้อ แล้วใส่เห็ดหอม เห็ดฟางหรือเห็ดโคน ใส่เกลือแล้วบีบมะนาวใส่ลงชิมดูให้รสพอดีแล้วยกลง

พริกนกทุบให้แตกใส่ลง โรยผักชี

เครื่องปรุง

โปรตีนเกษตร           1        กิโลกรัม

น้ำตาลทราย              4       ขีด

ซีอิ๊ว                         1/4      ขวด

น้ำมัน                      1/4       ขวด

ใบมะกรูดหั่นฝอย   เกลือ 1/4 ช้อนตวง

พริกแกงเผ็ด      1-2 ขีด

(ถ้าซื้อจากตลาดใส่ตะไคร้อีก 1 ต้น  ผิวมะกรูดอีกเล็กน้อย)

วิธีปรุง

1. ทอดโปรตีนเกษตรในน้ำมันจนเหลือง (ใช้ไฟกลาง)

2.  เทน้ำมันออก เหลือในกะทะสัก 1 ถ้วย

3. ใส่น้ำพริกลงผัดจนหอม

4. ใส่น้ำตาลซีอิ๊วขาว ชิมรสเค็ม หวานตามชอบ ผัดจนดูไม่มีน้ำเหลือ

5. ใส่โปรตีนเกษตรที่ทอดแล้วลงคลุกให้เข้ากัน ตักใส่จาน โรยหน้าด้วยใบมะกรูดหั่นฝอย

หมายเหตุ

จะใส่ถั่วเหลืองแช่พองแล้วตำ ผัดกับพริก ใส่ถั่วฝักยาวอีกก้ได้ หรือจะใส่แผ่นเต้าหู้แผ่นเล้กๆ ตากแดด ทอดกรอบแทนโปรตีนเกษตรก้ได้

ถือศิลกินเจ

ข้อสันนิษฐานการกินเจ ในตำนานของจีน

      เทศกาลกินเจเป็นความเชื่อของชาวจีน ที่ถือ วันที่ 1 เดือน 9 ของทุกปี งดป็นการเริ่มต้นของการไม่กินเนื้อสัตว์ภายในช่วงเวลา 9-10 วัน ซึ่งในระหว่างนี้ก็ควรจะถือศีล ทำบุญทำทาน เพื่อเป็นการชำระทั้งร่างกายและจิตใจให้บริสุทธ์
      คำว่า “เจ” หรือ “แจ” ในภาษาจีนมีความหมายทางพุทธศาสนาฝ่ายมหานิยานว่า “อุโบสถ” ส่วน “กินเจ” หมายถึง การรับประทานอาหารก่อนเที่ยง ถ้ารับประทานอาหารหลังเที่ยงจะเรียกกินเจไม่ได้เนื้อจากถืออุโบสถของชาวจีน ซึ่งไม่กินเนื้อสัตว์ จึงเพี้ยนไปว่าการไม่กินเนื้อสัตว์เป็นการกินเจทั้งที่การไม่กินเนื้อสัตว์เป็นการ “กินสู่”
เรื่องการกินเจนี้คนทั่วไปเข้าใจว่าเป็นพิธีที่เกี่ยวข้องด้วยพุทธศาสนา แต่ความเป็นจริงการบูชาเป๊ง “กษัตริย์เป๊ง” เป็นกษัตริย์องสุดท้ายของรางวงศ์ข้อง ซึ้งสิ้นพระชนม์โดยทรงทำอัตวินิบาตกรรมในขณะเสด็จไต้หวันโดยทางเรือ เมื่อมีพระชนมายุ 9 พรรษา พิธีบูชาเพื่อระลึกถึงราชวงศ์ซ้องนี้ มีแต่ในเฉพาะในมณฑณฮกเกี้ยนเท่านั้น ซึ่งเป็นดินแดนชิ้นสุดท้ายของราชวงศ์ซ้องโดยชาวฮกเกี้ยนได้จัดทำพิธีดังกล่าวนี้ขึ้นด้วยอาศัยศาสนาบังหน้าการเมือง ด้วยเหตุผลเกรงกลัวรางวงศ์หงวน ประเพณีกินเจมีการเผยแพร่สู่เมืองไทยโดยชาวจีนแต้จิ๋วที่อพยพจากฮกเกี้ยน นำมาเผยแพร่อีกทอดหนึ่ง การทำพิธีดังกล่าวใช้สีเหลืองทุกสิ่งทุกอย่าง ซึ่งถือเป็นสีของพระเจ้าแผ่นดินฉะนั้นสิ่งที่เกี่ยวเนื่องจากการกินเจจึงมักใช้สีเหลือง แม้กระทั้งธงที่ปักตามร้านขายอาหารเจ เป็นต้น

เก้าฮ้วงฮุคโจ้ว

      ได้มีตำนานกล่าวถึงการกินอาหารเจไว้ว่า ในสมัยพระเจ้าแผ่นดินราชวงศ์ “ยินฮ่วงสี” แปลว่า เจ้าใหญ่แห่งมนุษย์ ซึ่งชาวจีนถือว่าเป็นผู้วิเศษและนับถือมากมีอยู่ด้วยกัน 9 องค์พี่น้อง ได้เห็นพรสวรรค์และเป็นดาวจระเข้เรียงกัน
9 ดวง ผู้คนเลยเรียกว่า “เก้าฮ้วงฮุคโจ้ว” แปลว่า พระเจ้า 9 พระองค์ เก้าฮ้วงฮุคโจ้ว เป็นผู้ถือบัญชีคนในมนุษย์โลก สามารถต่ออายุขัยให้ยืนยาวต่อไปตามความต้องการ จีนถือระหว่างวันขึ้น 1-9 ค่ำ เดือน 9 ตามปฏิทีนจีน เป็นวันที่เก้าฮ้วงฮุคโจ้ว จะลงมาตรวจสอบมนุษย์โลกเพื่อจดทะเบียนแล้วบันดาลให้เป็นไปตามกรรมดี กรรมชั่ว ของแต่ละคน เมื่อรู้ดังนั้นในวันดังกล่าว พวกเขาจึงพากันยกเว้นอาหารสด คาว เสียชั่วคราว เพื่อแสดง ว่าได้ประกอบกรรมดีให้พระเจ้าเห็น
ผู้ที่กินอาหารเจต้องประพฤติตัวอยู่ในศีลธรรมด้วยการละเว้นจากการฆ่าสัตว์ ไม่ทะเลาะวิวาท รักษาศีล บริสุทธิ์ แต่งกายด้วยเครื่องขาว และสยายผมพร้อมกับอดอาหารสด คาว ที่ชาวจีนเรียกว่า “ชอ” กินเจที่เคร่งครัดจะไม่อยมให้ภาชนะสำหรับใส่อาหารปะปนกับอาหาร ชอ อย่างเด็ดขาด แม้จะล้างจนหมดเกลี้ยงเพียงใดก็ใช้ร่วมกันไม่ได้ บางคนไม่กินผักที่มีกลิ่นแรง เช่น หอม กระเทียม อีกด้วย เพราะ ถือตามที่เล่ากันมาว่า ในสมัยราชวงศ์ไต้เหลียง มีพระเจ้าแผ่นดินทรงพระนามว่า นตี้ ทรงนิยมพระสมภารรูปหนึ่งมาก ทรงให้มเหสีทำอาหารถวายทุกเวลา มเหสีเห็นพระเจ้าอยู่หัวทรงโปรดปรานมาก และทำให้นางต้องลำบาก จึงไม่พอพระทัย ดังนั้นวันหนึ่งพระนางจึงแกล้งสมภารองค์นั้นเพื่อพระนางเอจะหมดภาระ การจัดทำจึงทรงนำซาลาเปายัดไส้หมูและเนื้อทราย ฝ่ายสมภารรู้ถึงการกลั่นแกล้งจึงสั่งห้ามพระผู้เป็นศิษย์ฉันแล้วเอาใส่ย่ามไปทิ้งที่หน้าประตูวัด เพียงเวลาไม่นานประตูวัดก็เต็มไปด้วยต้นหอม ต้นกระทียม และผักชี นั่นคือเหตุที่มาของเหตุที่ชาวจีนๆไม่กินผักที่มีกลิ่นแรง ถือว่าผักต่างๆ เหล่านั้นเกิดจาก “ซอ” จึงได้มีกลิ่นแรงเช่นนั้น

อาหารเจ

ผู้ที่กินอาหารเจจะกินอยู่ในบ้านของตนเอง โดยจะไปไหว้พระและสวดมนต์ที่ โรงพิธีโรงเจ เรียกว่า “เจตั้ง” ทางโรงพิธีเมื่อถึงการกินเจกรรมการจะจัดโต๊ะวางกระถางธูป ตกแต่งสถานที่ดอกไม้ ตั้งเครื่องเส้นเป็น อาหารเจ พร้อมกับผลไม้จุดโคม 9 ดวง ซึ่งสมมุติเป็น เก้าฮ้วงฮุดโจ้ว แขวนไว้เป็นแถว
การทำพิธีเริ่มขึ้น 1 ค่ำ วันนี้ถือเป็นวันเชิญพระเจ้า มีการนำโต๊ะและกระถางธูปไปไว้ที่กลางแจ้งแห่งใดแห่งหนึ่ง นัดผู้คนไปพร้อมกัน ณ ที่นั้น แล้วจุดธูป จุดเทียน กราบไหว้อัญเชิญเจ้าให้เสด็จลงมาและการที่ทราบว่าพระเจ้าได้เสด็จลงมาหรือยังใช้วิธีทอดไม้เสี่ยงทายดู การทอดไม้ต้องทอด 3 ครั่ง โดยให้หงาย 1 อัน ค่ำ 1 อัน และคว่ำคู่อีก 1 อัน จึงใช้ได้ เมื่อเสด็จจากการเชิญพระเจ้าแล้วก็แห่กลับโรงพิธี
คืนวันขึ้น 4 ค่ำ มีการลอยกระทง ในกระทงมีหมาก พลู บุหรี่ และสตางค์ กับอาหารเจ ผลไม้ การลอยกระทงนี้ถือว่าเป็นการทำบุญให้ผีทั่วไป
วันขึ้น 5 ค่ำ เวลาเช้าจะมีการตั้งผมบาล ซึ่งทำด้วยกระดาษไว้เพื่อเป็นพยาน ตอนบ่ายมีการตั้งกระจาดเสร็จแล้วเผาธูปยมบาล
วันขึ้น 7 ค่ำ  มีการเลือกตั้งกรรมการสำหรับปีต่อไป ซึ่งเลือกจากผู้กินอาหารเจ ซึ่งมีหลักฐานมั่นคงการเลือกตั่งกรรมการใช้วิธีจดชื่อไว้เสี่ยงทายถามเจ้า ด้วยการทอดไม้เช่นเดียวกับวิธีอัญเชิญเทพเจ้าจนครบจำนวนกรรมการ
วันขึ้น 9 ค่ำ เดือน 9 หรือ 10 ค่ำ ตอนเช้า เป็นวันสุดท้าย เป็นวันทำพิธี ส่งเจ้ากลับ ซึ่งไม่มีพิธีอะไรมากนำต้นโคมทั้ง 9 ดวง ที่จุดไว้แห่กระถางธูปไปลอยน้ำก็เป็นอันเสร็จพิธีกินเจ
      กาถือศีลกินอาหารเจระทำติดต่อกัน 9-10 วัน อาจจะเป็นความเชื่อว่า ผลการบำเพ็ญบุญในช่วงเวลาดังกล่าว จะส่งผลให้ตัวเงและครอบครัวประสบความสุขความเจริญยิ่งๆขึ้น ทั้งเป็นการช่วยต่ออายุให้ยืนยาวอีกต่อไปด้วย ซึ่งส่วนใหญ่ก็คงคิดเช่นนั้น แต่ติดอีกที่การกินอาหารเจมีจุดหมายเพื่อไม่ให้ผู้ต้องการกินเจเกิดความยุ่งอยากนั้นต่างหาก โดยมีการกินง่ายๆ เรียบๆ และไม่เบียดบังชีวิตสัตว์เป็นสำคัญ
(ที่มา อมฤต ชมรมเจแห่งประเทศไทย www.vrgetarianthai.com)